مقالات
چرا کارمندان ساعت 10 صبح سراغ بیسکویت می‌روند؟ | تجربه 20 ساله من در شرکت‌های بزرگ
چرا کارمندان ساعت ۱۰ صبح گرسنه می‌شوند و آیا راه سالم‌تری برای پاسخ دادن به این نیاز وجود دارد؟
در طول بیش از ۲۰ سال فعالیت حرفه‌ای در واحدهای منابع انسانی و مدیریت منابع انسانی شرکت‌هایی مانند گروه مپنا (پروژه های نیروگاهی ایران)، بیمه سامان، هلدینگ گلرنگ – افق کوروش، هلدینگ خرد و شرکت های تابعه (بانی‌مد، جین وست، بال‌کافه و…)، یک رفتار مشترک را بارها و بارها مشاهده کرده‌ام.
تقریباً فرقی نمی‌کرد شرکت خصوصی باشد یا دولتی، کوچک باشد یا بزرگ؛ حوالی ساعت ۹:۳۰ تا ۱۰:۳۰ صبح یک اتفاق مشابه رخ می‌داد.
کارمندان از پشت میز بلند می‌شدند، چای تازه دم می‌ریختند و سراغ کشوی میز خود یا ظرف خوراکی‌های مشترک شرکت می‌رفتند. معمولاً انتخاب اول آن‌ها بیسکویت، کیک، شکلات، ویفر یا سایر تنقلات صنعتی بود.
شاید در نگاه اول این رفتار کاملاً عادی به نظر برسد. حتی می‌توان گفت بخشی از فرهنگ کارمندی ایران شده است. اما وقتی سال‌ها این الگو را مشاهده می‌کنید، متوجه می‌شوید پشت این عادت ساده، یک مسئله مهم در حوزه تغذیه کارمندان و سلامت شغلی وجود دارد.
سؤالی که ذهن من را در سال‌های اخیر درگیر کرده این است:
آیا واقعاً کارمندان در این ساعت از روز گرسنه می شوند؟
نکته جالبی که طی سال‌ها مشاهده کردم این بود که بسیاری از افراد در ساعت ۱۰ صبح واقعاً گرسنه نبودند.
در بسیاری از مواقع آنچه اتفاق می‌افتاد بیشتر شبیه یک استراحت کوتاه ذهنی بود.
کارمند چند ساعت روی گزارش‌ها، اکسل‌ها، جلسات، پاسخگویی به مشتریان یا کارهای اداری متمرکز بوده است.
ذهن خسته شده است.
بدن تحرک کمی داشته است.
فرد نیاز دارد چند دقیقه از فضای کار فاصله بگیرد.
در این شرایط چای و یک خوراکی شیرین تبدیل به یک پاداش کوچک روزانه می‌شود.
در واقع بسیاری از مواقع:
- خوردن بیسکویت برای رفع گرسنگی نیست.
- خوردن بیسکویت برای ایجاد حس لذت است.
- فرصتی برای گفت‌وگو با همکاران است.
- راهی برای کاهش استرس کاری است.
- بهانه‌ای برای چند دقیقه فاصله گرفتن از کار است.
به همین دلیل است که این رفتار تقریباً در تمام سازمان‌ها دیده می‌شود.
چرا ساعت ۱۰ صبح تمایل به خوردن شیرینی بیشتر می‌شود؟
از نگاه علمی نیز دلایل مختلفی وجود دارد.
اگر صبحانه شامل مواردی مانند نان سفید، مربا، شیرینی، کیک یا بیسکویت باشد، قند خون به سرعت افزایش پیدا می‌کند.
پس از مدتی قند خون افت می‌کند و فرد دچار علائمی مانند:
- کاهش تمرکز
- خستگی ذهنی
- احساس ضعف
- تمایل به خوردن شیرینی
- کاهش بهره‌وری
می‌شود.
در این شرایط مغز سریع‌ترین راه را انتخاب می‌کند:
مصرف یک ماده شیرین.
به همین دلیل بسیاری از افراد بدون اینکه واقعاً گرسنه باشند سراغ خوراکی‌های شیرین می‌روند.
تجربه‌ای که بارها در محیط‌های اداری مشاهده کردم
در برخی شرکت‌هایی که فعالیت داشتم، هر روز صبح خوراکی‌های مختلفی برای کارکنان تهیه می‌شد.
یک روز کیک.
یک روز بیسکویت.
یک روز شکلات.
یک روز ویفر.
در کوتاه‌مدت همه چیز جذاب به نظر می‌رسید.
اما در بلندمدت نتایج دیگری مشاهده می‌شد:
- افزایش وزن
- چاقی شکمی
- احساس خستگی مداوم
- افت انرژی در ساعات بعدازظهر
- کاهش آمادگی جسمانی
جالب اینجاست که این مشکلات فقط مختص افراد مسن نبود.
حتی در میان کارکنان جوان نیز این روند مشاهده می‌شد.
داستان واقعی یک همکار ۲۴ ساله
یکی از همکاران جوان ما حدود ۲۰ سال سن داشت.
قدی حدود ۱۸۰ سانتی‌متر و وزنی نزدیک به ۷۵ کیلوگرم داشت.
از بیرون کاملاً سالم به نظر می‌رسید.
اما پس از چند سال کار اداری و انجام آزمایش‌های پزشکی مشخص شد به کبد چرب مبتلا شده است.
این موضوع برای خودش و اطرافیانش شوکه‌کننده بود.
چگونه ممکن است فردی جوان با وزن نسبتاً مناسب دچار چنین مشکلی شود؟
پزشک چند عامل را مطرح کرده بود:
- کم تحرکی
- نشستن طولانی پشت میز
- مصرف مکرر خوراکی‌های شیرین
- غذاهای چرب
- استرس شغلی
خوشبختانه او سبک زندگی خود را تغییر داد.
ورزش منظم را آغاز کرد.
مصرف تنقلات صنعتی را کاهش داد.
به جای بسیاری از خوراکی‌های فرآوری‌شده از خرما و خوراکی‌های طبیعی استفاده کرد.
چند ماه بعد نتایج آزمایش‌ها بهبود پیدا کرده بود.
بهترین میان وعده سالم برای کارمندان چیست؟
واقعیت این است که هیچ خوراکی جادویی وجود ندارد.
اما یک میان وعده سالم برای کارمندان باید چند ویژگی مهم داشته باشد:
۱- حمل آسان داشته باشد
کارمند باید بتواند آن را در کشوی میز نگهداری کند.
۲- مصرف آن سریع باشد
در محیط کاری زمان محدود است.
۳- احساس سیری ایجاد کند
تا فرد کمتر به سمت ریزه‌خواری‌های بعدی برود.
۴- تا حد امکان طبیعی باشد
هرچه مواد اولیه ساده‌تر باشند، انتخاب آگاهانه‌تری خواهیم داشت.
چرا خرما برای کارمندان گزینه مناسبی است؟
خرما قرن‌ها بخشی از فرهنگ غذایی ایرانیان بوده است.
بسیاری از افراد خرما را فقط در ماه رمضان مصرف می‌کنند، در حالی که می‌تواند در طول سال نیز بخشی از تغذیه روزانه باشد.
مزیت مهم خرما برای کارمندان این است که:
- حمل آن آسان است.
- نیاز به آماده‌سازی ندارد.
- کنار چای طعم مطلوبی دارد.
- در بسته‌بندی‌های کوچک قابل نگهداری است.
- می‌تواند جایگزین بخشی از خوراکی‌های صنعتی شود.
به همین دلیل بسیاری از متخصصان تغذیه مصرف متعادل خرما را در رژیم غذایی پیشنهاد می‌کنند.
اسنک خرمایی؛ راهکاری برای دنیای کارمندی امروز
زمانی که روی ایده خرمابار و محصولات خرمایی فکر می‌کردم، دقیقاً به همین مسئله توجه داشتم.
مشکل کارمندان نداشتن میان وعده نیست.
مشکل، انتخاب میان وعده مناسب است.
به همین دلیل محصولاتی مانند:
می‌توانند گزینه‌های جذابی برای محیط کار باشند.
به‌خصوص زمانی که فرد به دنبال جایگزین بیسکویت در محل کار باشد.
چگونه عادت بیسکویت خوردن را تغییر دهیم؟
تغییر عادت‌ها معمولاً یک‌شبه اتفاق نمی‌افتد.
بهتر است به جای حذف کامل، جایگزینی تدریجی انجام شود.
برای مثال:
هفته اول:
سه روز خرما و دو روز بیسکویت
هفته دوم:
چهار روز خرما و یک روز بیسکویت
هفته سوم:
مصرف خوراکی‌های طبیعی بیشتر از قبل
این تغییرات کوچک معمولاً پایدارتر هستند.
جمع‌بندی
اگر شما هم یک کارمند هستید و هر روز ساعت ۱۰ صبح احساس می‌کنید باید چیزی همراه چای بخورید، بدانید تنها نیستید.
این رفتار در بسیاری از محیط‌های کاری دیده می‌شود.
اما تفاوت اصلی در انتخاب‌هاست.
تجربه بیش از ۲۰ سال حضور در شرکت‌های بزرگ به من نشان داده است که بخش مهمی از مشکلات تغذیه‌ای کارمندان از همین ریزه‌خواری‌های روزانه آغاز می‌شود.
شاید نتوانیم استرس شغلی را حذف کنیم.
شاید نتوانیم ساعت‌های طولانی پشت میز نشستن را به طور کامل از بین ببریم.
اما می‌توانیم آگاهانه‌تر انتخاب کنیم.
گاهی یک تصمیم کوچک، مانند انتخاب یک میان وعده سالم برای کارمندان به جای یک خوراکی صنعتی، می‌تواند نقطه شروع تغییرات بزرگ‌تر در سبک زندگی باشد.
1 دیدگاه در “چرا کارمندان ساعت 10 صبح سراغ بیسکویت می‌روند؟ | تجربه 20 ساله من در شرکت‌های بزرگ”